Béo phì và thai kỳ: Cẩm nang kiểm soát cân nặng và theo dõi an toàn tại Khoa Sản phụ khoa – Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ

“Kiểm soát cân nặng đúng cách – theo dõi thai kỳ chủ động – mẹ khỏe, bé an toàn” là phương châm hàng đầu giúp các thai phụ vượt cạn thành công tránh béo phì và thai kỳ. Tình trạng béo phì và thai kỳ không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người mẹ mà còn làm gia tăng đáng kể các nguy cơ y khoa nguy hiểm đối với thai kỳ và sự phát triển của em bé. Tại Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ, Khoa Sản phụ khoa luôn đồng hành cùng các mẹ bầu để tư vấn, tầm soát và đưa ra phác đồ quản lý béo phì và thai kỳ một cách khoa học, giúp mẹ tròn con vuông.

1. Những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn khi mang thai ở người béo phì

Khi nhắc đến béo phì và thai kỳ, các chuyên gia y tế luôn cảnh báo về hàng loạt biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Trong các trường hợp béo phì và thai kỳ, thai phụ thường phải đối mặt với các vấn đề sau: 

• Đái tháo đường thai kỳ: Nồng độ đường trong máu khó kiểm soát do tình trạng đề kháng insulin tăng cao ở phụ nữ béo phì.
• Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật: Nguy cơ huyết áp tăng cao đột ngột gây nguy hiểm cho cả mẹ lẫn thai nhi.
• Thai to, khó sinh và tăng nguy cơ sinh mổ: Trẻ có kích thước lớn hơn bình thường khiến quá trình chuyển dạ trở nên phức tạp.
• Biến chứng trong chuyển dạ và sau sinh: Quá trình co bóp tử cung có thể bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ băng huyết sau sinh.
• Tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch: Đặc biệt ở những thai phụ có sẵn các yếu tố nguy cơ về mạch máu.
• Biến chứng sơ sinh: Trẻ sinh ra có nguy cơ cân nặng sơ sinh cao và dễ gặp các vấn đề về hô hấp hoặc chuyển hóa.

2. Quản lý béo phì trong thai kỳ như thế nào là khoa học và an toàn?

Để giảm thiểu tối đa các biến chứng trong béo phì và thai kỳ, việc quản lý cân nặng và theo dõi sức khỏe cần được thực hiện theo quy trình y khoa chuẩn mực:

Đánh giá ngay từ lần khám thai đầu tiên

• Bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá chỉ số khối cơ thể (BMI) dựa trên cân nặng trước khi mang thai hoặc cân nặng đo được sớm trong thai kỳ là bước cốt lõi khi quản lý béo phì và thai kỳ. 
• Xem xét kỹ lưỡng các bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và tiền sử sản khoa để xây dựng kế hoạch quản lý riêng biệt nhằm tối ưu phác đồ điều trị béo phì và thai kỳ.

Theo dõi mức tăng cân hợp lý

• Tuyệt đối không nên áp dụng chế độ ăn kiêng giảm cân đột ngột trong thai kỳ nếu không có chỉ định chuyên môn từ bác sĩ.
• Mục tiêu cốt lõi trong quản lý béo phì và thai kỳ là tăng cân phù hợp với mức BMI trước mang thai, kết hợp chế độ dinh dưỡng cân đối và hoạt động thể lực an toàn.

Tầm soát đái tháo đường thai kỳ sớm

• Thai phụ thừa cân hoặc béo phì nằm trong nhóm có nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ cao hơn hẳn người bình thường.
• Cần chỉ định tầm soát đường huyết sớm ở nhóm nguy cơ cao và thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose theo đúng mốc thời gian khuyến cáo y khoa.

Theo dõi huyết áp và dự phòng tiền sản giật

• Thực hiện đo huyết áp định kỳ, đánh giá các yếu tố nguy cơ và làm các xét nghiệm cần thiết nhằm phát hiện sớm tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật.
• Ở một số thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao trong béo phì và thai kỳ, bác sĩ Khoa Sản phụ khoa có thể cân nhắc sử dụng aspirin liều thấp nhằm dự phòng tiền sản giật theo đúng hướng dẫn chuyên môn. 

Chế độ dinh dưỡng và vận động khoa học

• Xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, giàu rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, bổ sung nguồn protein chất lượng tốt và hạn chế tối đa thực phẩm nhiều đường, chất béo bão hòa.
• Dinh dưỡng khoa học giúp kiểm soát hiệu quả mức tăng cân và đường huyết.
• Nếu không có chống chỉ định về sản khoa, các hoạt động thể lực ở mức độ vừa phải theo tư vấn của bác sĩ thường được khuyến khích để nâng cao sức bền.

Lập kế hoạch sinh an toàn

• Béo phì làm tăng khả năng thai to, chuyển dạ kéo dài hoặc phải chỉ định sinh mổ.
• Phương pháp và thời điểm sinh tối ưu sẽ được các bác sĩ chuyên khoa quyết định dựa trên tình trạng thực tế của mẹ, thai nhi, tiền sử sản khoa và các chỉ định y khoa cụ thể.

3. Chủ động thăm khám và quản lý thai kỳ tại Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ

Đừng chờ đến khi xuất hiện các biến chứng nguy hiểm mới bắt đầu tìm cách quản lý béo phì và thai kỳ. Nếu bạn đang thừa cân, béo phì và có kế hoạch mang thai, việc đánh giá tổng quát sức khỏe cùng chuyên gia tại Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ sẽ giúp giảm thiểu rất nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Trong trường hợp đã mang thai, điều quan trọng nhất là tuân thủ lịch khám thai định kỳ, kiểm soát mức tăng cân hợp lý, duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động an toàn và phối hợp chặt chẽ cùng y bác sĩ để kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia tận tâm tại Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ luôn sẵn sàng đồng hành cùng các mẹ bầu trên hành trình thiêng liêng mang lại một khởi đầu bình an và trọn vẹn cho bé yêu.