Phẫu thuật u xơ cơ tử cung, bảo tồn tử cung an toàn, hiệu quả tại Bệnh viện Đại học Nam Cần

Phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung đang là giải pháp điều trị ngoại khoa hàng đầu giúp bóc tách trọn vẹn khối u xơ, chấm dứt triệu chứng khó chịu và duy trì nguyên vẹn cấu trúc tử cung cho chị em phụ nữ. U xơ cơ tử cung là bệnh lý phụ khoa lành tính thường gặp nhất, nhưng nếu không phát hiện kịp thời, khối u có thể phát triển lớn gây biến chứng chèn ép, chảy máu kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản.

Vừa qua, khoa Sản – Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ đã tiếp nhận và thực hiện thành công ca phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung kích thước lớn tương đương thai 16 tuần cho bệnh nhân từ Cà Mau, giúp người bệnh hồi phục nhanh chóng và bảo tồn tối đa cơ quan sinh sản.

1. U Xơ Cơ Tử Cung Là Gì? Những Thông Tin Cần Biết

Khái niệm và dịch tễ học

U xơ cơ tử cung (Leiomyoma – UXCTC) là khối u lành tính, có nguồn gốc từ các tế bào cơ trơn của tử cung. Bệnh đặc trưng bởi sự tăng sinh đơn thuần của mô cơ trơn và tổ chức liên kết. Theo các nghiên cứu sản phụ khoa:

• Tỷ lệ mắc bệnh chiếm khoảng 20 – 25% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.
• Độ tuổi ghi nhận u xơ dao động từ 18 – 58 tuổi, với độ tuổi trung bình phát hiện bệnh là 33.4 ± 8.1 tuổi.
• Kích thước khối u thường dưới 15cm, tuy nhiên có những trường hợp phát triển âm thầm tạo thành khối u khổng lồ trong vùng chậu.
• Bệnh có yếu tố mang tính di truyền và chịu sự chi phối mạnh mẽ của nội tiết tố nữ estrogen.

Nguy cơ biến chứng và tỷ lệ ác tính

Khối u xơ cơ tử cung thường tiến triển chậm chạp theo thời gian. Sau một thời gian, khối u tăng kích thước gây chèn ép tạng xung quanh, xuất huyết tử cung hoặc dẫn đến các biến chứng cấp tính như xoắn cuống, hoại tử vô khuẩn.

Nhiều phụ nữ lo lắng khối u xơ có thể biến thành ung thư. Trên thực tế, tỷ lệ thoái hóa ác tính thành sarcoma cơ tử cung cực kỳ hiếm gặp, chỉ khoảng 0,05%. Với những khối u nhỏ không gây triệu chứng hay biến chứng, khi bước vào giai đoạn mãn kinh do nồng độ estrogen suy giảm tự nhiên, khối u xơ cơ tử cung thường teo nhỏ hoặc ngừng phát triển.

2. Triệu Chứng Điển Hình Của U Xơ Cơ Tử Cung

Biểu hiện lâm sàng của u xơ cơ tử cung phụ thuộc chặt chẽ vào kích thước, số lượng và vị trí của khối u (dưới niêm mạc, trong cơ tử cung, hay dưới thanh mạc theo phân loại FIGO). Một số triệu chứng thường gặp gồm:

• Đau vùng hạ vị, nặng trằn bụng dưới và thống kinh (chiếm 30 – 50%): Bệnh nhân thường cảm thấy trằn nặng, tức bụng dưới liên tục, đau bụng nhiều khi hành kinh hoặc đau rát khi quan hệ tình dục.
• Rối loạn kinh nguyệt (cường kinh, đa kinh): Xảy ra nhiều nhất ở các khối u xơ nằm dưới niêm mạc hoặc u trong cơ lấn vào buồng tử cung (phân loại FIGO: L0, L1, L2, L3, L4). Kinh nguyệt kéo dài, lượng máu kinh ra ồ ạt dễ dẫn đến tình trạng thiếu máu mạn tính, chóng mặt, suy nhược cơ thể.
• Triệu chứng chèn ép tạng lân cận: Khi khối u xơ phát triển to ra phía trước sẽ chèn ép bàng quang gây tiểu nhiều lần, tiểu khó, tiểu gắt; chèn ép trực tràng phía sau gây táo bón kéo dài; chèn ép niệu quản có thể dẫn đến thận ứ nước.
• Vô sinh – hiếm muộn (chiếm khoảng 30%): U xơ cơ tử cung có thể chèn ép làm biến dạng buồng tử cung, gây tắc kẽ vòi trứng, cản trở phôi làm tổ hoặc rối loạn chuyển hóa estrogen nuôi dưỡng nội mạc.
• Âm thầm không triệu chứng: Không ít phụ nữ mang u xơ cơ tử cung nhưng không có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, chỉ tình cờ phát hiện qua thăm khám phụ khoa định kỳ.

3. Quy Trình Chẩn Đoán Khối U Tử Cung Chuẩn Y Khoa

Để chỉ định chính xác phương án điều trị nội khoa hay phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung, quy trình thăm khám cần được thực hiện bài bản. Theo BS.CKII Nguyễn Thị Huệ – Trưởng khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ, các bước chẩn đoán xác định u xơ cơ tử cung bao gồm năm bước nghiêm ngặt:

• Khai thác bệnh sử kỹ lưỡng: Ghi nhận chu kỳ kinh nguyệt (chu kỳ, lượng máu kinh, thống kinh), tính chất đau bụng hạ vị và các rối loạn tiêu tiểu (tiểu lắt nhắt, bí tiểu, táo bón).

• Khám lâm sàng phụ khoa: Bác sĩ tiến hành thăm khám để đánh giá kích thước tổng thể của tử cung, ghi nhận mật độ u xơ (chắc hay mềm), bề mặt gồ ghề hay nhẵn và độ di động của khối u so với các tạng tiểu khung.

• Siêu âm phụ khoa chi tiết: Siêu âm là tiêu chuẩn vàng cung cấp đầy đủ các thông số: thể tích khối u xơ, số lượng nhân xơ, vị trí giải phẫu (dưới thanh mạc, trong cơ, dưới niêm mạc), cấu trúc khối u, thể tích tử cung, tình trạng lớp nội mạc tử cung, hai phần phụ và kiểm tra hệ tiết niệu nhằm phát hiện sớm biến chứng thận ứ nước do chèn ép.

• Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khi nghi ngờ ác tính: Nếu có hình ảnh hoại tử, tăng sinh mạch máu bất thường hoặc nghi ngờ sarcoma cơ tử cung, bệnh nhân được chỉ định siêu âm Doppler mạch máu và chụp cộng hưởng từ (MRI) tiểu khung để đánh giá xâm lấn.

• Nạo sinh thiết buồng tử cung kết hợp nội soi buồng tử cung: Áp dụng cho các trường hợp xuất huyết tử cung bất thường nhằm nạo sinh thiết từng phần trước, giúp loại trừ triệt để ung thư nội mạc tử cung và lựa chọn kỹ thuật phẫu thuật tối ưu nhất.

4. Các Phương Pháp Điều Trị U Xơ Cơ Tử Cung Hiện Nay

Tùy thuộc vào kích thước u, số lượng nhân, triệu chứng và nguyện vọng sinh con hay bảo tồn tử cung của bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa sẽ cân nhắc các phác đồ:

Theo dõi bảo tồn định kỳ

Áp dụng đối với các trường hợp nhân xơ kích thước nhỏ, không gây rong kinh, không đau trằn và không ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Bệnh nhân được hẹn tái khám định kỳ mỗi 3 – 6 tháng.

Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)

Điều trị thuốc giúp kiểm soát triệu chứng chảy máu và hỗ trợ làm giảm kích thước u tạm thời. Các nhóm thuốc thường dùng:

• Progestins, thuốc đồng vận GnRH (GnRH-analogues).
• Thuốc điều hòa chọn lọc thụ thể Progesterone (SPRMs) như Mifepristone, Ulipristal acetate (UPA). Trong đó, UPA được khuyến cáo là lựa chọn đầu tay trong điều trị nội khoa u xơ cơ tử cung có triệu chứng.
• Lưu ý: Việc sử dụng thuốc nội tiết bắt buộc phải có chỉ định, theo dõi nghiêm ngặt của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.

Phẫu thuật ngoại khoa: Cắt tử cung hoặc Bóc nhân xơ

• Phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung (Bóc nhân xơ): Bác sĩ chỉ bóc tách khối u xơ ra khỏi tổ chức tử cung, sau đó khâu phục hồi cơ tử cung nguyên vẹn. Phương pháp này có thể thực hiện qua phẫu thuật nội soi ổ bụng, nội soi buồng tử cung (với u dưới niêm mạc) hoặc mổ hở bóc nhân xơ khi u có kích thước lớn.
• Phẫu thuật cắt tử cung (toàn phần hoặc bán phần): Thường chỉ định cho phụ nữ đã đủ con, khối u quá lớn hoặc u xơ gây rong huyết dữ dội không đáp ứng điều trị bảo tồn.

Các phương pháp ít xâm lấn khác

• Thuyên tắc động mạch tử cung (UAE – Uterine Artery Embolization): Kỹ thuật X-quang can thiệp làm tắc các nhánh mạch nuôi khối u xơ, khiến u teo dần. Phương pháp này được mô tả lần đầu bởi Ravina và cộng sự vào năm 1995 với hàng chục ngàn ca can thiệp thành công trên toàn cầu.
• Siêu âm hội tụ dưới hướng dẫn của cộng hưởng từ (MRgFUS): Kỹ thuật dùng năng lượng sóng siêu âm hội tụ phá hủy mô u dưới sự kiểm soát chính xác của MRI (được công bố bởi Ehrenstein T et al., 2002).

5. Ca Bệnh Thực Tế: Phẫu Thuật U Xơ Cơ Tử Cung Bảo Tồn Tử Cung Tại Bệnh Viện Đại Học Nam Cần Thơ

Bệnh nhân từ Cà Mau vượt đường xa tìm lại sức khỏe

Ngày 17/8/2026, khoa Sản – Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ tiếp nhận bệnh nhân H.T.M. (sinh năm 1981, 45 tuổi, ngụ tại Cà Mau). Chị M. đã sinh 2 con và phát hiện có nhân xơ tử cung khoảng 3 năm trước. Thời gian gần đây, tình trạng bệnh trở nặng khiến chị thường xuyên đau tức nặng vùng bụng dưới, đi tiểu nhiều lần trong ngày, đôi khi tiểu khó và chu kỳ kinh nguyệt rối loạn kéo dài.

Tâm lý lo lắng bất an, sau khi được người quen giới thiệu về chất lượng chuyên môn uy tín của các bác sĩ tại Cần Thơ, chị M. đã quyết định đến thăm khám trực tiếp tại khoa Sản, Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ.

Chẩn đoán và chỉ định can thiệp chính xác

Tại Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ, bệnh nhân được thăm khám kỹ lưỡng và thực hiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu. Kết quả ghi nhận:

• Bệnh nhân có tình trạng đa nhân xơ tử cung.
• Tử cung biến dạng to tương đương thai 16 tuần do khối u xơ dưới thanh mạc (phân loại FIGO: L5-6), trong đó khối nhân xơ to nhất có kích thước lên đến 8x8x10cm.
• Với kích thước khối u quá lớn và gây chèn ép rõ rệt lên bàng quang, bệnh nhân hoàn toàn không còn chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc.

Trước mong muốn chính đáng của bệnh nhân là giữ lại tử cung trọn vẹn, đội ngũ bác sĩ khoa Sản đã hội chẩn kỹ càng và đưa ra quyết định thực hiện phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung (bóc nhân xơ giải phóng chèn ép).

Ca phẫu thuật thành công và sự hồi phục kỳ diệu

Ca mổ được tiến hành khẩn trương với sự phối hợp nhịp nhàng giữa ê-kíp phẫu thuật viên Sản phụ khoa giàu kinh nghiệm và đội ngũ Gây mê hồi sức của Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ. Bác sĩ đã khéo léo bóc tách trọn vẹn khối u xơ khổng lồ kích thước 8x8x10cm cùng các nhân vệ tinh, cầm máu cẩn trọng và khâu tái tạo lớp cơ tử cung chuẩn xác, bảo tồn tối đa cấu trúc tử cung cho người bệnh.

Sau phẫu thuật, sức khỏe chị M. bình phục nhanh chóng, các triệu chứng đau tức bụng và tiểu khó hoàn toàn biến mất. Trước khi xuất viện, bệnh nhân được các bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng phục hồi khoa học, đồng thời hướng dẫn lịch thăm khám sức khỏe phụ khoa định kỳ để chủ động theo dõi và ngăn ngừa tái phát.

6. Chăm Sóc Sau Phẫu Thuật U Xơ Cơ Tử Cung Bảo Tồn Tử Cung

Giai đoạn hậu phẫu đóng vai trò then chốt giúp vết mổ mau lành và cơ tử cung tái tạo vững chắc. Các bác sĩ khoa Sản khuyến cáo bệnh nhân sau phẫu thuật cần lưu ý:

1. Dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu đạm nạc (thịt bò, ức gà, cá biển), tăng cường chất xơ từ rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C để nâng cao đề kháng và chống táo bón. Uống đủ 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày.
2. Vận động nhẹ nhàng: Sau mổ nên ngồi dậy và đi lại nhẹ nhàng sớm trong phòng để kích thích nhu động ruột, giảm nguy cơ dính ruột sau phẫu thuật. Tránh làm việc nặng, mang vác vật nặng hoặc tập thể dục cường độ cao trong 6 – 8 tuần đầu.
3. Vệ sinh và theo dõi: Giữ khô sạch vết mổ hở hoặc vết mổ nội soi, kiêng quan hệ tình dục từ 6 – 8 tuần theo hướng dẫn của bác sĩ.
4. Tái khám định kỳ: Khám lại theo đúng lịch hẹn sau 1 tháng, 3 tháng hoặc khám ngay nếu xuất hiện các triệu chứng báo động như đau bụng dữ dội, sốt cao, ra máu âm đạo bất thường.

7. Vì Sao Nên Khám Và Điều Trị Phụ Khoa Tại Bệnh Viện Đại Học Nam Cần Thơ?

Để đem lại dịch vụ chăm sóc y tế toàn diện cho người dân khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ và đầu tư trang thiết bị y khoa tân tiến:

• Đội ngũ chuyên gia hàng đầu: Các bác sĩ tại khoa Sản đều là những chuyên gia đầu ngành, có trình độ chuyên môn cao (BS.CKII, Thạc sĩ, Bác sĩ CKI), giàu kinh nghiệm trong xử trí các ca phẫu thuật phụ khoa phức tạp như phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung, mổ bóc u nang buồng trứng, phẫu thuật nội soi phụ khoa…
• Hệ thống phòng mổ hiện đại: Phòng phẫu thuật vô khuẩn một chiều đạt chuẩn quốc tế, trang bị đầy đủ máy phẫu thuật nội soi độ nét cao, dao mổ siêu âm, hệ thống gây mê hiện đại giúp ca mổ diễn ra an toàn, giảm thiểu mất máu và hạn chế tối đa đau đớn.
• Đa dạng các gói khám và tầm soát chuyên sâu: Thấu hiểu sự quan trọng của việc phòng bệnh hơn chữa bệnh, Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ nói chung và khoa Sản nói riêng đã xây dựng các gói chăm sóc sức khỏe phụ nữ toàn diện:
  • Gói khám tầm soát ung thư cổ tử cung: Phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư qua Pap smear và HPV DNA.
  • Gói khám tiền mãn kinh – mãn kinh: Đánh giá nội tiết, tầm soát loãng xương, tim mạch và các khối u phụ khoa.
  • Gói khám sức khỏe tiền hôn nhân: Chuẩn bị hành trang sức khỏe sinh sản vững chắc cho các cặp đôi.
  • Gói khám phụ khoa tổng quát định kỳ: Giúp phát hiện sớm các bệnh lý tử cung, buồng trứng để can thiệp kịp thời, bảo tồn khả năng sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống.

U xơ cơ tử cung không còn là nỗi lo nếu được phát hiện sớm và xử trí đúng cách. Lựa chọn phẫu thuật u xơ cơ tử cung bảo tồn tử cung tại cơ sở y tế uy tín là bước đi quan trọng giúp phụ nữ vừa loại bỏ dứt điểm mầm mống khối u, vừa bảo vệ trọn vẹn thiên chức làm mẹ và sức khỏe tâm sinh lý lâu dài.

Nếu bạn đang gặp phải các dấu hiệu rong kinh, trằn bụng dưới, tiểu lắt nhắt hoặc phát hiện khối u vùng chậu, hãy chủ động đến ngay khoa Sản – Bệnh viện Đại học Nam Cần Thơ để được các chuyên gia đầu ngành trực tiếp thăm khám, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị an toàn nhất.